مشق فارسی دوره اول متوسطه

نکاتی در خصوص ادبیات فارسی دوره اول متوسطه

مشق فارسی دوره اول متوسطه

نکاتی در خصوص ادبیات فارسی دوره اول متوسطه

مشق فارسی دوره اول متوسطه

این وبلاگ با همکاری خانم معصومه ترکمان از مدرسه فرزانگان نهاوند مدیریت می شود و در خصوص مطالبی برای استفاده دانش آموزان دوره اول متوسطه می باشد

دنبال کنندگان ۲ نفر
این وبلاگ را دنبال کنید
نویسندگان
آخرین نظرات
  • ۱۳ آذر ۹۷، ۲۳:۳۸ - Ali
    خوبه
  • ۱۳ آذر ۹۷، ۱۹:۲۰ - زهرا
    عالی

درس سیزدهم آشنای غزیبان

محمد رضا شهبازی | جمعه, ۱۲ آبان ۱۳۹۶، ۰۵:۳۴ ب.ظ




تن درس سیزدهم از دو غزل امام خمینی )ره( و قیصر امین پور شکل گرفته است. عنوان شعر
آغازین )آشنای غریبان( دارای تناقض)پارادوکس( است که این خود حسن انتخابی است و در آن به
امام رضا )ع(، امام غریبان، اشاره دارد. عنوان دومین غزل، استعاره ای از امام مهدی )عج( است.
لحن خوانش غزل نخستین، لحنی روایی آمیخته با بیان عواطف و آرزوهاست و در غزل امام )ره(
لحنی امیددهنده و بشارت آمیز است.
تصویرسازی های امین پور در آرایه هایی چون تشخیص )چشمه های خروشان تو را می شناسند/
موج های پریشان…/ پرسش تشنگی را…( و تشبیهاتی مانند: پرسش تشنگی را تو آبی/ نام تو رخصت
رویش است…/ در بیت های آغازین این غزل به چشم می خورد. در بیت چهارم، گل های این باغ،
نمادی از انسا نهای پاک و نی کنهاد ایران زمین است و در مصراع پایانی )کوچه های خراسان…(
مجاز و جان بخشی دیده می شود.
در غزل امام)ره( ظهور حضرت مهدی)عج( همچون فرا رسیدن بهار است که همهٔ استعدادهای
طبیعت دست به دست هم داده و برای رویش نو آماده می شوند و ظهور حضرت مهدی )عج( حیات
مجدّد بشریت برای رشد و بالندگی است.
استعاره از امام » گل، بهار جان، جان جهان، سلطان زمین و آسمان و منجی جهان « در این غزل
مهدی )عج( است؛ رابطهٔ مراعات نظیر در بین واژگان )گل، بهار، عید(، )گلزار،لاله، باران، زمین،
آسمان( برقرار است، همچنین بین دو واژهٔ )جان و جهان( آرایهٔ جناس دیده می شود.

قالب شعر :
غزل
چشمه های خروشان تو را می شناسند        
موج های پریشان تو را می شناسند

معنی :
چشمه های خروشان و موج های پر تلاطم تو را می شناسند.
آرایه :
چشمه ها و موج ها می شناسند : تشخیص
چشمه ، خروشان و موج : مراعات نظیر
تکرار « ش » : واج آرایی
خروشان و پریشان : مشتق
  پرسش تشنگی را تو آبی ، جوابی  
   ریگ های بیابان تو را می شناسند

معنی :
تو برای انسان های تشنه ی معرفت ، مانند آبی هستی . شن های بیابان هم ارزش تو را می دانند.
آرایه :
تو آبی : تشبیه
تشنگی و آب : تضاد و مراعات نظیر
ریگ ها می شناسند : تشخیص
نکته :
پرسش ، تشنگی : مشتق
« ی » در آبی و جوابی : اسنادی به معنی هستی
« را » مصراع اول : حرف اضافه به معنی برای
« را » مصراع دوم : نشانه مفعولی

  نام تو رخصت رویش است و طراوت
  زین سبب برگ و باران تو را می شناسند

معنی :
ای امام رضا (ع) نام تو اجازه ی روییدن 
شادابی است و به همین دلیل است که گیاهان
 و قطره های باران ، شاداب خود را از تو گرفته اند.

آرایه :
رویش و برگ ، طراوت و باران : مراعات نظیر
برگ و باران می شناسد : تشخیص
نکته :
رویش و بار ان : مشتق
زین سبب : قید علّت
رخصت : مسند
   هم تو گل های این باغ را می شناسی                                   
هم تمام شهیدان تو را می شناسند

معنی :
ای امام رضا (ع) ، تو همه ی انسانها خوب
 و شایسته ی این جهان را می شناسی
و تمام شهیدان هم وجود پاک تو را درک کرده اند.

آرایه :
گل : استعاره از انسانهای خوب
باغ : استعاره از دنیا
گل و باغ : مراعات نظیر
نکته :
« را » در مصراع اول و دوم : نشانه مفعولی
    اینک ای خوب ، فصل غریبی سرآمد                                     
چون تمام غریبان تو را می شناسند

معنی :
ای امام خوب ما اکنون زمان غریبی و تنهایی
 به پایان رسید چون که تمام انسانهای غریب
 و بیگانه تو را می شناسند.

آرایه :
خوب : مجازاً امام رضا (ع)
فصل غریبی : اضافه تشبیهی
سرآمدن : کنایه
نکته :
غریبی : مشتق
سرآمد : فعل مرکّب
   کاش من هم عبور تو را دیده بودم   
   کوچه های خراسان تو را می شناسند

 
معنی :
ای کاش آن زمانی که از خراسان عبور می کردی
من هم بودم و مانند مردم خراسان حضور
 تو را درک می کردم

آرایه :
کوچه های خراسان : مجازاً مردم خراسان
کوچه های خراسان می شناسند : تشخیص ،
 تلمیح به سفر امام رضا (ع) به نیشابور
نکته :
کاش : شبه جمله
   قیصر امین پور
تاریخ ادبیات :
قیصر امین پور از شاعران معاصر است که
 از آثار وی می توان به موارد زیر اشاره کرد :
    منظومه ظهر روز دهم
    مثل چشمه، مثل رود
    به قول پرستو
    مجموعه شعر آینه‌های ناگهان
    مجموعه شعر گل‌ها همـه آفتابگردان‌اند
و سر انجام وی پس از تصادفی در سال
۱۳۷۸ همواره از بیماری‌های مختلف رنج می‌برد
 و حتی دست کم دو عمل جراحی قلب و پیوند
 کلیه را پشت سر گذاشته بود و در نهایت حدود
 ساعت ۳ بامداد سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۸۶ در بیمارستان
 دی درگذشت. پیکر این شاعر در زادگاهش گتوند و
در کنار مزار شهدای گمنام این شهرستان به خاک سپرده شد.
توجه :
تو را می شناسد : ردیف شعر
**************************************
  میلاد گل و بهار جان آمد                                         
 برخیر که عید می کشان آمد
معنی :
میلاد حضرت مهدی (ع) فرا رسید و وجود
عاشقانش را پر از شادی و نشاط کرد.
 برخیز زیرا زمان خوشی و شادابی است
آرایه :
گل و بهار جان : استعاره از حضرت مهدی (عج)
بهار ، گل ، عید ، میلاد : مراعات نظیر
می کشان : استعاره از عارفان و عاشقان
خاموش مباش زیر این خرقه 
بر جان جهان ، دوباره جان آمد

معنی :
گوشه نشینی و افسردگی را رها کن زیرا با
 تولد امام زمان (عج) تمام مردم جهان
روح و جان تازه ای گرفتند.

آرایه :
جان و جهان : جناس
تکرار « ج » : واج آرایی
جهان : مجازاً مردم
    گلزار زعیش ، لاله باران شد 
     سلطان زمین و آسمان آمد

معنی :
تمام هستی به خاطر تولد سرور آسمان و
زمین ( امام زمان ) شاد و زیبا شد.

آرایه :
گلزار ، عیش و لاله : مراعات نظیر
سلطان : استعاره از حضرت مهدی
زمین و آسمان : تضاد ، مراعات نظیر و مجازاً تمام هستی

    آماده ی امر و نهی و فرمان باش   
    هشدار ، که منجی جهان آمد
  امام خمینی ( ره )
تاریخ ادبیات :
امام خمینی ( ره ) بنیانگذار و رهبر فقید جمهوری
اسلامی است و از جمله آثار وی می توان به
دیوان شعر و کتاب چهل حدیث اشاره کرد.
( 1368-1281 هجری شمسی)
معنی :
آگاه باش که امام زمان ، نجات بخش مردم
 ، به دنیا آمده ، سپس با تمام وجود آماده اجرا
 دستور و امر او باش.
آرایه :
امر و نهی : تضاد
جهان : مجازاً مردم
لغت :
رخصت : اجازه
رویش : روییدن
طراوت : شادابی
زین سبب : به این علّت
اینک : اکنون
فصل : زمان
غریبی : نا آشنان بودن
سرآمد : پایان یافت
میلاد : تولد
می کشان : باده نوشان (عارفان و عاشقان)
خرقه : لباس ، جامه ی عارفان و درویشان
عیش : خوشی
سلطان : پادشاه
نهی : منع
هشدار : آگاه باش
منجی : نجات دهنده
خود ارزیابی :
1. چرا شاعر می گوید « فصل غریبی سرآمد » ؟
زیرا امروز همه مردم حتی بیگانگان
نیز امام رضا را می شناسند.
2. در شعر دوم ، برای میلاد امام زمان
 (عج) چه توصیف هایی به کار رفته است ؟
میلاد امام زمان ، مثل گل و بهار ،
موجب شادی و نشاط عارفان و
عاشقان و مثل جان تازه ای در پیکر
 عالم هستی دانسته شده است.

3. رهبران جامعه ی اسلامی ، چه نقشی
 در هدایت مردم دارند ؟
چون الگو و رهبر مردم جامعه هستند
 می توانند هدایت گر آنان به سوی سعادت باشند.
نوشتــــــــــــــن

1-هم خانوادۀ واژه هـــــــای «ترخیص، غربت، معابر، ولادت، اعیاد، معیشت، تسلّط نجات»
 را از متن درس بیابید و بنویسید.           رخصت -     غریبان-    عبور     -میلاد -    عید-     عیش     -سلطان-   منجی 

2-در بیت های زیر، قافیه ها را مشخّص کنید و نوع ردیف آنها را بنویسید.

هی بیا با من بران این خرس را            خرس را مگزین، مَهِل همجنس را

 قافیه: خرس- همجنس/      ردیف:را- را  نوع :حرف

شد نفَسِ آن دو سه هم سال او              تنگ تر از حادثه حال او

   قافیه: سال -حال /      ردیف : او-او   نوع:اسم (ضمیر)

3-ارتباط معنایی بیت زیر را با درس پیدا کنید و بنویسید.

آب زنید راه را هین که نگار می رسد        مژده دهید باغ را بوی بهار می رسد


 



  • محمد رضا شهبازی

نظرات  (۲)

عالئیییی بود
بسیار عالی ممنون میشم بخشی بیشتر از درس های کتاب را بگذارید.👏👌

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی